คำยกย่อง เป็นการแสดงออกที่จำเป็นอย่างยิ่งในการแสดงความเคารพต่อผู้ที่เราพูดด้วยหรือผู้ที่มีตำแหน่งสูงกว่าในภาษาญี่ปุ่น
หน้านี้จะอธิบายถึงนิยามพื้นฐานของคำยกย่อง ตำแหน่งในระบบภาษาสุภาพ รวมถึงวิธีการสร้างและวิธีใช้คำยกย่องอย่างละเอียด
เราจะอธิบายรูปแบบที่ใช้คำกริยาพิเศษ รูปแบบทั่วไป เช่น ”お（ご）～になる” และรูปแบบที่ใช้ ”れる・られる” พร้อมยกตัวอย่างที่เข้าใจง่าย
นอกจากนี้ คุณยังจะได้เรียนรู้ความแตกต่างระหว่างคำถ่อมตน และคำสุภาพแบบทั่วไป รวมถึงข้อควรระวังในการใช้คำยกย่องอย่างเหมาะสม
ด้วยการเพิ่มพูนความรู้นี้ มาพัฒนาความสามารถในการใช้ภาษาญี่ปุ่นให้เป็นธรรมชาติและสุภาพยิ่งขึ้น เพื่อให้การสื่อสารเป็นไปอย่างราบรื่นมากยิ่งขึ้น
คำยกย่องคืออะไร?
คำยกย่อง (尊敬語) คือการใช้คำพูดเพื่อแสดงความเคารพต่อคู่สนทนาหรือผู้ที่มีตำแหน่งสูงกว่า
ภาษาญี่ปุ่นมีระบบภาษาสุภาพ (敬語) อยู่สามประเภท ได้แก่ คำยกย่อง (尊敬語) คำถ่อมตน (謙譲語) และคำสุภาพแบบทั่วไป (丁寧語) โดยคำยกย่องจะแสดงระดับความเคารพด้วยการยกย่องคู่สนทนาหรือผู้ที่มีตำแหน่งสูงกว่า
การใช้คำยกย่องสามารถแสดงความเคารพและการเอาใจใส่ต่อคู่สนทนาได้ ช่วยสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและราบรื่นยิ่งขึ้น
วิธีสร้างคำยกย่องหลักๆ
คำยกย่องรูปแบบพิเศษ
คำกริยาบางคำมีรูปแบบพิเศษสำหรับใช้เป็นคำยกย่อง
เนื่องจากคำเหล่านี้ถูกใช้บ่อยในการสนทนาประจำวันและสถานการณ์ทางธุรกิจ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องจดจำรูปแบบและความหมาย
行く、来る、いる → いらっしゃる
言う → おっしゃる
食べる、飲む → 召し上がる
見る → ご覧になる
くれる → くださる
する → なさる
お（ご）～になる
สำหรับคำกริยาส่วนใหญ่ เราสามารถสร้างคำยกย่องได้โดยการเติม ”お” หรือ ”ご” หน้าคำกริยา แล้วตามด้วย ”になる”
การใช้ ”お” หรือ ”ご” นั้น ขึ้นอยู่กับประเภทของคำกริยา
読む → お読みになる
書く → お書きになる
聞く → お聞きになる
話す → お話しになる
説明する → ご説明になる
来社する → ご来社になる
”れる/られる”
ยังมีวิธีการสร้างคำยกย่องโดยการเติม ”れる” หรือ ”られる” ที่คำกริยา
อย่างไรก็ตาม รูปแบบ ”れる/られる” นี้ มีรูปแบบเหมือนกับ ”れる/られる” ในรูปถูกกระทำ รูปสามารถ รูปเกิดขึ้นเอง และรูปการมีอยู่ ดังนั้น จึงจำเป็นต้องอาศัยการตัดสินใจจากบริบท
先生が話される。
本を読まれる。
社長が帰られる。
ความแตกต่างระหว่างคำถ่อมตน/คำสุภาพแบบทั่วไป
ภาษาญี่ปุ่นมีระบบภาษาสุภาพ (敬語) อยู่สามประเภท ได้แก่ คำยกย่อง (尊敬語) คำถ่อมตน (謙譲語) และคำสุภาพแบบทั่วไป (丁寧語) โดยแต่ละคำมีบทบาทแตกต่างกัน
คำยกย่อง (尊敬語): แสดงความเคารพด้วยการยกย่องคู่สนทนาหรือผู้ที่มีตำแหน่งสูงกว่า
คำถ่อมตน (謙譲語): แสดงความเคารพต่อคู่สนทนาด้วยการลดทอนความสำคัญของตนเองหรือคนในองค์กร
คำสุภาพแบบทั่วไป (丁寧語): ให้ความรู้สึกสุภาพต่อคู่สนทนาด้วยการลงท้ายประโยคด้วย ”～です” หรือ ”～ます” เป็นต้น
「行く」
尊敬語：いらっしゃる
謙譲語：伺う、参る
丁寧語：行きます
「言う」
尊敬語：おっしゃる
謙譲語：申し上げる
丁寧語：言います
「する」
尊敬語：なさる
謙譲語：いたす
丁寧語：します
「見る」
尊敬語：ご覧になる
謙譲語：拝見する
丁寧語：見ます
「聞く」
尊敬語：お聞きになる
謙譲語：伺う
丁寧語：聞きます
ข้อควรระวังในการใช้คำยกย่อง
คำยกย่องใช้เพื่อแสดงความเคารพต่อคู่สนทนาหรือบุคคลที่สาม แต่จำเป็นต้องระมัดระวังว่าจะใช้กับใครและในสถานการณ์ใด
โดยพื้นฐานแล้ว จะใช้กับผู้ที่มีตำแหน่งสูงกว่าตนเอง เช่น ลูกค้า คู่ค้า ครู หรือหัวหน้า
การแสดงความเคารพที่มากเกินไปอาจฟังดูไม่เป็นธรรมชาติได้
สำนวนที่มักใช้ผิด
การเรียกสิ่งของหรือชื่อครอบครัวของคู่สนทนาโดยเติม ”お” หรือ ”ご” มักจะเป็นคำสุภาพแบบทั่วไป (丁寧語) ไม่ใช่คำยกย่อง (尊敬語)
ในกรณีนี้ ถือเป็นสำนวนที่แสดงความสุภาพต่อคู่สนทนา และถูกแยกแยะจากคำยกย่องของคำกริยา
お車
お名前
お宅
ご家庭
การใช้ภาษาสุภาพซ้ำซ้อนและการหลีกเลี่ยง
ภาษาสุภาพซ้ำซ้อน (二重敬語) คือสำนวนที่ใช้คำยกย่องหรือคำถ่อมตนสองครั้งภายในคำเดียว ทำให้เกิดความเคารพที่มากเกินไปและความไม่เป็นธรรมชาติ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จำเป็นต้องระมัดระวังสำนวนที่ผสมผสาน ”お（ご）～になる” กับ ”れる/られる” หรือสำนวนที่ใช้คำยกย่องหลายคำซ้อนกัน
×おっしゃられる → ○おっしゃる
×お読みになられる → ○お読みになる
×お召し上がりになられる → ○お召し上がる
×ご覧になられる → ○ご覧になる
เพื่อให้หลีกเลี่ยงการใช้ภาษาสุภาพซ้ำซ้อน การเลือกสำนวนที่ทั่วไปและเป็นธรรมชาติมากขึ้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ
เช่นเดียวกับตัวอย่างข้างต้น การแก้ไขให้เป็นรูปแบบคำยกย่องที่เรียบง่ายกว่า จะทำให้สำนวนเป็นธรรมชาติและสุภาพ