คำถ่อมตนเป็นวิธีการพูดที่สำคัญซึ่งยกระดับผู้ฟัง โดยการแสดงออกถึงการกระทำหรือสถานะของตนเองอย่างถ่อมตน
ในหน้านี้ เราจะอธิบายโดยละเอียดถึงความหมายพื้นฐานของคำถ่อมตน ความแตกต่างระหว่างประเภทที่ 1 และประเภทที่ 2 รวมถึงวิธีการใช้งานแต่ละประเภท พร้อมตัวอย่างที่เฉพาะเจาะจง
นอกจากนี้ เรามาเรียนรู้ความแตกต่างจากคำยกย่องและคำสุภาพแบบทั่วไป รวมถึงข้อควรจำสำหรับการใช้คำถ่อมตนอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ได้มาซึ่งสำนวนภาษาญี่ปุ่นที่เป็นธรรมชาติและประณีตยิ่งขึ้น
หน้านี้มีเป้าหมายเพื่อช่วยให้ผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นเข้าใจแนวคิดของคำถ่อมตนในการแสดงความเคารพต่อผู้อื่นอย่างถูกต้อง และสามารถนำไปใช้อย่างเหมาะสมในสถานการณ์ที่เฉพาะเจาะจง
คำถ่อมตนคืออะไร?
คำถ่อมตนคือการแสดงออกที่แสดงความเคารพต่อผู้ฟังหรือบุคคลที่สาม โดยการกล่าวถึงการกระทำหรือสถานะของตนเองอย่างถ่อมตน
การยกระดับบุคคลอื่นเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและได้รับความไว้วางใจในบริบททางธุรกิจ
คำยกย่องจะยกระดับบุคคลอื่น คำสุภาพแบบทั่วไปจะทำให้คำพูดสุภาพ ในขณะที่คำถ่อมตนมีลักษณะเฉพาะคือการแสดงความเคารพต่อบุคคลอื่นโดยการลดทอนตนเอง
ตัวอย่างต่อไปนี้คือคำยกย่อง คำถ่อมตน และคำสุภาพแบบทั่วไป
| คำ | คำยกย่อง | คำถ่อมตน | คำสุภาพแบบทั่วไป |
|---|---|---|---|
| 行く | いらっしゃる | 伺う、参る | 行きます |
| 言う | おっしゃる | 申す、申し上げる | 言います |
| する | なさる | いたす | します |
| 食べる | 召し上がる | いただく | 食べます |
| 見る | ご覧になる | 拝見する | 見ます |
| 聞く | お聞きになる | 伺う | 聞きます |
| 会う | お会いになる | お目にかかる | 会います |
| いる | いらっしゃる | おります | います |
ประเภทและการใช้งานคำถ่อมตน
คำถ่อมตนแบ่งออกเป็นสองประเภทหลัก คือ คำถ่อมตนประเภทที่ 1 และคำถ่อมตนประเภทที่ 2 ขึ้นอยู่กับการทำงานของแต่ละประเภท
คำถ่อมตนประเภทที่ 1
คำถ่อมตนประเภทที่ 1 ใช้เมื่อการกระทำของตนเองมุ่งเป้าไปยังผู้ฟังหรือบุคคลที่สาม
โดยการทำให้ตนเองดูต่ำลง จะส่งผลให้ผู้ฟังหรือบุคคลที่สามอยู่ในตำแหน่งที่สูงขึ้น
言う → 申す、申し上げる
社長にご報告を申し上げます。
行く → 伺う
明日、お客様の会社へ伺います。
する → いたす
お客様にご連絡いたします。
食べる、飲む → いただく
お料理をいただきます。
見る → 拝見する
教授の作品を拝見する。
聞く、尋ねる → 伺う
部長のご意見を伺います。
会う → お目にかかる
社長にお目にかかるのを楽しみにしております。
คำถ่อมตนประเภทที่ 2
คำถ่อมตนประเภทที่ 2 ใช้เมื่อกล่าวถึงการกระทำ สังกัด หรือเรื่องราวของตนเองอย่างสุภาพต่อผู้ฟังหรือบุคคลที่สาม
เป็นการแสดงออกเพื่อสื่อสารข้อมูลอย่างสุภาพ โดยไม่หยาบคายต่ออีกฝ่าย
いる → おります
私は会社におります。
言う → 申します
私は田中と申します。
する → いたします
この件、私が対応いたします。
行く、来る → 参ります
明日、 社長の元へ参ります。
ある → ございます
こちらは私の車でございます。
ความแตกต่างระหว่างคำถ่อมตนประเภทที่ 1 และประเภทที่ 2 อยู่ที่วิธีการแสดงความเคารพต่ออีกฝ่าย
คำถ่อมตนประเภทที่ 1 แสดงความเคารพโดยการถ่อมตนต่อการกระทำที่มุ่งเป้าไปยังผู้ฟังหรือบุคคลที่สาม
ในทางกลับกัน คำถ่อมตนประเภทที่ 2 ใช้เมื่อกล่าวถึงการกระทำ สังกัด หรือเรื่องราวของตนเองอย่างสุภาพต่อผู้ฟัง
ตัวอย่างเช่น ‘伺う’ ใช้เมื่อไปที่สถานที่ของอีกฝ่าย (คำถ่อมตนประเภทที่ 1) และ ‘参ります’ ใช้เมื่อตนเองกำลังจะไปที่ไหนสักแห่ง (คำถ่อมตนประเภทที่ 2) แสดงให้เห็นถึงความแตกต่าง
ข้อควรจำในการใช้คำถ่อมตน
คำถ่อมตนมีประสิทธิภาพมากในการแสดงความเคารพต่อผู้อื่น แต่หากใช้ผิด ก็อาจฟังดูไม่เป็นธรรมชาติหรือไม่สุภาพได้
การใช้ที่มากเกินไป
บางครั้งคำถ่อมตนอาจถูกใช้ผิดกับวลีเช่น ‘～させていただく’ แต่การใช้ที่มากเกินไปทำให้ไม่เป็นธรรมชาติ
× 会社にお伺いさせていただきます。
○ 会社に伺います。
× 社長にお話させていただきます。
○ 社長にお話いたします。
× 部長の資料を拝見させていただきます。
○ 部長の資料を拝見します。
ความแตกต่างระหว่างคำถ่อมตนและคำยกย่อง
เนื่องจากคำถ่อมตนและคำยกย่องมีบทบาทที่แตกต่างกัน จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องแยกแยะระหว่างทั้งสอง
สำหรับการกระทำของผู้บังคับบัญชา จะไม่ใช้คำถ่อมตน แต่จะใช้คำยกย่อง
× 社長が申される。
○ 社長がおっしゃる。
× 社長が料理をいただく。
○ 社長が料理を召し上がる。
× 社長が新しい会社を拝見される。
○ 社長が新しい会社をご覧になる。